Kategorie:
Sudety Środkowe » Góry Wałbrzyskie

Świebodzice

Świebodzice to stare miasto położone w południowo-zachodniej części Dolnego Śląska, na skraju Książańskiego Parku Krajobrazowego. Przez miasto przepływa górska, niespokojna Pełcznica, która między Świebodzicami a Wałbrzychem płynie w malowniczym Wąwozie Książ, najgłębszym wąwozie wędrownym w Europie. Południowe krańce miasta wraz z jego najstarszą częścią - Pełcznicą położone są na Pogórzu Świebodzickim u stóp Gór Wałbrzyskich w Sudetach Środkowych. Krańce północne to już rozległe tereny Obniżenia Podsudeckiego i Równiny Świdnickiej, stanowiące część Przedgórza Sudeckiego .
Miasto administracyjnie przynależy do Powiatu Świdnickiego i jest drugim pod względem wielkości ośrodkiem powiatu. Świebodzice liczą około 24 tysiące mieszkańców. Od południa miasto bezpośrednio graniczy z Wałbrzychem.

ATRAKCJE TURYSTYCZNE I MIEJSCA GODNE ZWIEDZENIA
Ratusz w centrum zespołu rynkowego to układ najbardziej typowy dla miast powstałych w średniowieczu. Kompleks zachowanych do dzisiaj kamieniczek niestety nie pochodzi z czasów wcześniejszych niż przełom XVIII i XIX w. Jest to konsekwencja wielkiego pożaru, który strawił całe miasto w 1774 r. Żywioł zniszczył też budynek ratusza, a wraz z nim miejskie archiwum z cenną dokumentacją historii miasta. Dzisiejsza siedziba władz miejskich została wzniesiona przez znanego architekta Christiana Schulza.
Mury Miejskie: Świebodzice posiadają jeden z najlepiej zachowanych średniowiecznych systemów fortyfikacyjnych miast. Fragmenty murów pochodzą najprawdopodobniej z XV w. Pod koniec XVIII w. w ich skład wchodziło 10 baszt i 3 bramy oraz obwarowania zamku. Obecnie wdrażany jest program ich rewaloryzacji i rewitalizacji wraz z odbudową wieży bramy świdnickiej. Niewątpliwie byłaby to jedna z największych atrakcji turystycznych w południowo-zachodniej Polsce. Trasa przebiegałaby od bramy świdnickiej w kierunku północnym wzdłuż zewnętrznych plant. W odbudowanych basztach łupinowych znalazłyby swoje miejsce niewielkie sklepy z pamiątkami. Trasa ma liczyć ponad 2 km długości.
Kościół św. Mikołaja: Jego historia zaczyna się w XIII w. Wspomniany już pożar zniszczył także tę świątynię. Pozostało jedynie prezbiterium, którego ściany boczne są najstarszą, jeszcze romańską częścią obecnego kościoła. We wnętrzu duże wrażenie robi renesansowy ołtarz i ambona z baldachimem z XIX w.
Kościół św. Piotra i Pawła: Pierwsze wzmianki dotyczące tego kościoła sięgają lat 1776 - 1779. Został zbudowany według projektu niemieckiego architekta Chrystiana Schultza. Uwagę zwraca wysoka , niespełna 76-metrowa wieża zwieńczająca kościół. We wnętrzu znajdują się zabytkowe organy.
Ruiny kościółka św. Anny: Jest najstarszym zabytkiem sakralnym na terenie dzisiejszych Świebodzic. Był to kościół o charakterze obronnym, w stylu romańskim. Można przypuszczać, że jego początki sięgają XI wieku, albo i wcześniej, kiedy to Pełcznica należała do Komesa Imbrama - bliskiego doradcy księcia Henryka Brodatego.
Kościół św. Franciszka: Początki obiektu sięgają XII wieku. W 1224 r. drewniany kościółek wraz z wiernymi spalili Tatarzy zmierzający pod Legnicę. Kościół odbudowano w kilka lat po pożarze w I połowie XIII wieku. Po II wojnie światowej, w czasie renowacji wnętrz odkryto cenne malowidła (polichromie) z XIII - XIV wieku przedstawiające m.in. postać św. Krzysztofa. Na zewnątrz kościółka zachowane są detale kamieniarki gotyckiej. W 2007 r. został odrestaurowany fresk św. Krzysztofa i barokowy ołtarz główny.
Krzyże pokutne: W Świebodzicach znajduje się grupa ciekawych zabytków zaliczanych do grupy prawno – archeologicznej. Są to czternastowieczne krzyże pokutne. Trzy zlokalizowane są w dzielnicy Ciernie, zaś jeden przy obwodnicy miasta.
Książański Park Krajobrazowy: Na jego obszarze znajdują się liczne atrakcje turystyczne, wśród nich średniowieczne zamki (Książ, Cisy), Sudecki Ogród Dendrologiczny, palmiarnia w Lubiechowie. Pomiędzy Szczawienkiem a Pełcznicą ciągnie się najgłębszy wąwóz wędrowny w Europie. Jest to miejsce niezwykle urokliwe i bajeczne. Jego ściany sięgające nawet 100 metrów wysokości, tworząc miejscami kilkudziesięciometrowe przepaście. Wąwóz porasta las mieszany z licznymi gatunkami drzew. Wędrując tędy można napotkać pozostałości po wejściach do sztolni hitlerowskich budowanych w okolicy podczas II wojny światowej. U wylotu wąwozu, w pobliżu Pełcznicy znajduje się cis "Bolko"- najstarszy cis w Sudetach.
Wodne Centrum Rekreacji: Na Osiedlu Piastowskim znajduje się jedna z najbardziej atrakcyjnych pływalni w regionie. Do dyspozycji korzystających z akwenu są gejzery wodne, bicze, jacuzzi, brodzik dla najmłodszych, sauny - fińska i parowa oraz basen o długości 25 metrów. Największą atrakcją jest jednak 60-cio metrowa zjeżdżalnia wychodząca na zewnątrz budynku.
Kolej:
Pierwszy pociąg wjechał do Świebodzic już w 1843 roku. Linia kolejowa łącząca Świebodzice z Wrocławiem była pierwszą linią kolejową w Sudety. Na terenie miasta zlokalizowane są dwa dworce: "Stary", już nieczynny, na którego obszarze znajdują się prawdopodobnie najstarsze w Polsce magazyny dworcowe oraz obecny dworzec. Może się on poszczycić swoim nietypowym położeniem. Jako jedyny w Polsce zlokalizowany jest bowiem na łuku o najmniejszym promieniu. Cały układ torów w okolicach dworca ma niespotykany kształt litery "S". Stąd wielu podróżnych zastanawia się dlaczego pociągi na świebodzickim dworcu "krzywo" stoją. To również z tego dworca odjechał w 1945 roku w kierunku Wałbrzycha tajemniczy pociąg, znikając gdzieś w pobliskich górach.